Układ gwiazd w przeciwieństwie do konstelacji składa się z krążących wokół wspólnego środka masy gwiazd. Są one położone blisko siebie i przyciągają się wzajemnie dzięki oddziaływaniu grawitacyjnemu.
Gwiazdy podwójne podzielono na kilka kategorii. Sposób, w jaki można wykrywać i obserwować ich podwójny charakter jest głównym kryterium tej klasyfikacji.
Wyróżniamy następujące rodzaje gwiazd podwójnych:
- gwiazdy wizualnie podwójne – w układzie tym możemy zaobserwować jego podwójny charakter, posługując się teleskopem. Obecnie znamy ponad 70 000 gwiazd wizualnie podwójnych.
- gwiazdy spektralnie podwójne – podwójnego charakteru tych gwiazd nie da się zaobserwować przy użyciu teleskopu, gdyż są położone bardzo blisko siebie. Urządzeniem, które pozwala nam stwierdzić, że układ przez nas obserwowany składa się z kilku gwiazd jest spektroskop.
- gwiazdy zaćmieniowe podwójne – jest to taki układ, w którym gwiazdy co jakiś czas wzajemnie się przysłaniają. Przyczyną takiego zjawiska jest fakt, że płaszczyzny orbit składników gwiazdy podwójnej znajdują się pod małym kątem w stosunku do kąta widzenia obserwatora.
Oprócz tych kategorii gwiazd podwójnych, mówi się także o gwiazdach astrometrycznie i optycznie podwójnych, jednak nie są one już tak ważne. Podwojność gwiazdy optyczniej w rzeczywistości jest tylko złudzeniem. Obserwując ją z Ziemi możemy uznać ten układ za podwójny, jednak tak na prawdę jego skladniki są znacznie oddalone od siebie i nie istnieje pomiędzy nimi żaden związek fizyczny. Natomiast jeśli chodzi o gwiazdy astrometrycznie podwójne, to również wiele zależy od oka i przyrządów obserwatora. Gwiazdy takie charakteryzują się tym, że jeden z ich składników świeci tak słabo, że trudno go nam dostrzec, a o jego istnieniu dowiadujemy się obserwując zmienny ruch własny gwiazdy widocznej. Jednak jak się okazało, wraz z rozwojem techniki ludzie potrafią i mogą więcej. Z czasem, gdy człowiekowi udaje się dostrzec drugi składnik układu astrometrycznie podwójnego, zostaje on zaliczony do innej kategorii.
Obszerniejsze informacje na temat poszczególnych typów gwiazd podwójnych można znaleźć na pozostałych stronach tej witryny. Tutaj zawarte zostały tylko najważniejsze informacje, mające na celu wprowadzenie do tematu.
Tagi: astrometrycznie i optycznie podwójne, Gwiazdy wizualnie podwójne, klasyfikacja gwiazd podwójnych, spektralnie podwójne, zaćmieniowe podwójne